De kop van dit artikel hebben we te danken aan Wim Kan, die in een van zijn beroemde oudejaarsconferences nog eens wees op het belang van voldoende werknemers in beroepsgroepen waarin het draait om techniek en handvaardigheid. Opleidingen op dit gebied worden veelal aangeboden door het mbo, een onderwijscategorie die op het ogenblik wordt geconfronteerd met teruglopende belangstelling.
Volop baankansen, een aantrekkelijk salaris en dan het mbo toch laten liggen? Hoe komt dat? Denken ouders: hoe hoger opgeleid hoe beter? Ik zie liever dat mijn kind werkt met zijn hoofd dan in een praktisch beroep met zijn handen?
Mbo-voordelen. Voor wie denkt aan een mbo-studie, is het misschien handig een aantal feiten even op een rijtje te zetten. Veel opleidingen bieden een grote baanzekerheid. Er is een scala aan keuzemogelijkheden en dat maakt kiezen soms heel lastig. Bovendien is de informatie niet altijd duidelijk. Scholen krijgen van de aanstaande studenten dan ook vragen als: hoe goed is deze opleiding eigenlijk, wat vinden anderen van deze school, en hoe snel kan ik met deze studie werk vinden. En zeker belangrijk: wat kan ik gaan verdienen? Ten aanzien van dat laatste: een kijkje in de keuzegids laat zien dat het beste startsalaris wordt betaald bij Verpleegkunde, Bouw en Wegen en Verzorgende. En ook in de Zorg, Techniek en Economie zijn de baankansen groot.
Wie mbo-verpleegkunde afrondt, verdient binnen anderhalf jaar na het behalen van het diploma gemiddeld 22,70 per uur. Dat is zelfs iets meer dan bij veel hbo-opleidingen. Bij Bouw en Wegen ligt dit bedrag rond de 20 euro, bij Verzorgende is het ongeveer 19,80 uur.
Overigens betekent een hoger uurloon in de zorg niet altijd een hoger maandsalaris. Veel mensen werken in wisselende diensten en maken minder dan 40 uur per week. De best betalende mbo-banen zijn vaak te vinden in sectoren met grote personeelstekorten, zoals Zorg en Techniek.
Snel werk vinden? Dat lukt vooral in de sector Mobiliteit, Transport en Logistiek. Liefst 73% van de afgestudeerden heeft meteen een baan. Bij Vervoer is dat zelfs 100 procent en deze studenten zijn ook het meest tevreden. Het gaat hier om opleidingen zoals taxichauffeur en chauffeur in het openbaar vervoer. In het vakgebied Gezondheid kan 65 procent direct aan de slag.
Met deze info zou je verwachten dat mbo-studies mogen rekenen op juist een grote toeloop van studenten. Maar ondanks de grote personeelstekorten in de hierboven vermelde branches blijkt niets minder waar. De arbeidsmarkt hangt scheef en een snelle oplossing lijkt er niet te zijn. Om de situatie beter in balans te brengen roepen scholen en werkgevers daarom op tot actie. Plannen die voorbijkomen zijn onder andere werken met een numerus fixus bij populaire hbo- en universitaire opleidingen met weinig baankans. Ter verklaring: numerus fixus bij een opleiding betekent: hier zijn maar een beperkt aantal studieplekken beschikbaar. Wil je worden toegelaten dan moet je je op tijd aanmelden en soms een selectieprocedure doorlopen. Andere ideeën gaan over het vergroten van de aantrekkelijkheid van de mbo-opleiding met betere doorgroeimogelijkheden.
Het is meer dan de moeite waard om op deze manier het mbo positiever proberen te positioneren. Want een maatschappij kan niet zonder loodgieter of timmerman, maar ziet wel snel een overschot aan psychologen. Met dank aan Wim Kan.